Fiszki z biologii

Przesuń kartę palcem w bok, żeby zmienić fiszkę.

1. Najważniejsza różnica między metafazą mitozy a metafazą I mejozy?

   W metafazie mitozy w płaszczyźnie równikowej ustawiają się pojedyncze chromosomy, a w metafazie I mejozy pary chromosomów homologicznych, czyli biwalenty.

   Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

2. Najważniejsza różnica między anafazą mitozy a anafazą I mejozy?

   W anafazie mitozy rozdzielają się chromatydy siostrzane, natomiast w anafazie I mejozy rozdzielają się całe chromosomy homologiczne.

   Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

3. Na czym polega replikacja DNA?

   Na syntezie nowych nici DNA na matrycy nici rodzicielskich. W efekcie z jednej cząsteczki DNA powstają dwie cząsteczki, z których każda zawiera jedną nić starą i jedną nową.

   Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

4. Na czym polega niezależna segregacja chromosomów i jakie ma znaczenie?

   Pary chromosomów homologicznych ustawiają się losowo w płaszczyźnie równikowej komórki w metafazie I mejozy, niezależnie od pozostałych par. W anafazie I mejozy chromosomy homologiczne z każdej pary rozchodzą się do przeciwnych biegunów komórki, a następnie trafiają do komórek potomnych. W efekcie powstają różne kombinacje chromosomów matczynych i ojcowskich, co zwiększa zmienność rekombinacyjną.

   Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

5. Na czym polega mitoza i jaki jest jej efekt?

   Jest podziałem jądra komórkowego prowadzącym do powstania dwóch jąder potomnych z takim samym zestawem chromosomów jak jądro komórki wyjściowej. Po cytokinezie powstają dwie komórki potomne.

   Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

6. Na czym polega mejoza i jaki jest jej efekt?

   Obejmuje dwa kolejne podziały jądra po jednej replikacji DNA. Z jednej komórki diploidalnej powstają cztery komórki haploidalne o liczbie chromosomów zredukowanej o połowę.

   Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

7. Na czym polega crossing-over?

   Na wymianie odpowiadających sobie odcinków DNA między chromatydami niesiostrzanymi chromosomów homologicznych w profazie I mejozy.

   Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

8. Jaką rolę podczas replikacji DNA pełnią helikaza, prymaza, polimeraza DNA i ligaza?

   Helikaza rozplata podwójną helisę DNA, prymaza syntetyzuje startery RNA, polimeraza DNA dołącza nukleotydy do końca 3′ powstającej nici, a ligaza łączy fragmenty DNA, m.in. fragmenty Okazaki.

   Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

9. Jakie znaczenie ma crossing-over?

   Prowadzi do powstawania nowych kombinacji alleli w chromosomach, dlatego jest źródłem zmienności rekombinacyjnej i zwiększa różnorodność genetyczną potomstwa.

   Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

10. Jakie znaczenie ma apoptoza w rozwoju organizmu wielokomórkowego?

    Pozwala usuwać komórki zbędne w określonych etapach rozwoju i uczestniczy w kształtowaniu struktur organizmu, np. przez eliminację komórek między rozwijającymi się palcami.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

11. Jakie znaczenie ma apoptoza w funkcjonowaniu dojrzałego organizmu?

    Umożliwia kontrolowane usuwanie komórek zużytych, uszkodzonych lub potencjalnie niebezpiecznych, dzięki czemu pomaga utrzymać prawidłową liczbę i funkcjonowanie komórek w tkankach.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

12. Jakie znaczenie biologiczne ma mitoza?

    Umożliwia wzrost i rozwój organizmów wielokomórkowych, regenerację i naprawę tkanek oraz rozmnażanie bezpłciowe. Pozwala zachować liczbę chromosomów w kolejnych pokoleniach komórek.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

13. Jakie znaczenie biologiczne ma mejoza?

    Redukuje liczbę chromosomów o połowę. U zwierząt prowadzi do powstawania haploidalnych gamet, a u roślin, w cyklu przemiany pokoleń, do powstawania haploidalnych zarodników. Dzięki temu umożliwia utrzymanie stałej, charakterystycznej dla gatunku liczby chromosomów w kolejnych pokoleniach. Jest także źródłem zmienności rekombinacyjnej.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

14. Jakie są kolejne fazy mitozy?

    Profaza, metafaza, anafaza i telofaza.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

15. Jakie są kolejne etapy mejozy?

    Pierwszy podział mejotyczny: profaza I, metafaza I, anafaza I, telofaza I. Drugi podział mejotyczny: profaza II, metafaza II, anafaza II, telofaza II.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

16. Jakie etapy obejmuje interfaza?

    Fazy G1, S i G2. Komórka może także przejść z fazy G1 do fazy G0.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

17. Jaki jest końcowy efekt mejozy pod względem n i c?

    Komórka przed replikacją ma 2n 2c, po replikacji 2n 4c, po mejozie I każda komórka ma 1n 2c, a po mejozie II każda z czterech komórek ma 1n 1c.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

18. Jak zmieniają się liczba zestawów chromosomów (n) i ilość DNA (c) podczas cyklu komórkowego zakończonego mitozą?

    G1: 2n 2c → po replikacji DNA: 2n 4c → po mitozie i cytokinezie: każda komórka potomna 2n 2c.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

19. Jak rozpoznać stadium międzypodziałowe komórki?

    Chromatyna jest rozproszona i nie tworzy widocznych chromosomów, widoczna jest otoczka jądrowa oraz jąderko.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

20. Dlaczego zaburzenie apoptozy może sprzyjać rozwojowi nowotworu?

    Jeżeli uszkodzone lub nieprawidłowe komórki nie zostaną usunięte na drodze apoptozy, mogą przeżyć i dalej się dzielić, co może sprzyjać rozwojowi nowotworu.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

21. Dlaczego wrzeciono podziałowe jest niezbędne podczas podziałów komórkowych?

    Mikrotubule wrzeciona umożliwiają prawidłowe rozmieszczenie i rozdzielenie chromosomów lub chromatyd do komórek potomnych.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

22. Dlaczego replikacja DNA musi zajść przed podziałem komórki?

    Ponieważ podwojenie DNA umożliwia przekazanie komórkom potomnym pełnego zestawu informacji genetycznej.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

23. Dlaczego pierwszy podział mejotyczny nazywa się redukcyjnym?

    Ponieważ w anafazie I rozdzielają się chromosomy homologiczne, przez co liczba zestawów chromosomów w komórkach potomnych zmniejsza się z 2n do 1n.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

24. Dlaczego drugi podział mejotyczny przypomina mitozę?

    Ponieważ w anafazie II, podobnie jak w anafazie mitozy, rozdzielają się chromatydy siostrzane.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

25. Czym są biwalent i tetrada chromatyd?

    Biwalent to para chromosomów homologicznych. Ponieważ każdy z nich składa się z dwóch chromatyd, biwalent obejmuje łącznie cztery chromatydy, czyli tetradę chromatyd.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

26. Czym różnią się chromatyna, chromosom i chromatyda?

    Chromatyna to DNA związane z białkami. Chromosom to skondensowana forma chromatyny. Po replikacji chromosom składa się z dwóch chromatyd siostrzanych połączonych w okolicy centromeru.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

27. Czym jest faza G0?

    To faza, w której komórka nie przygotowuje się do podziału i może ulegać specjalizacji lub różnicowaniu.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

28. Czym jest cykl komórkowy?

    To uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących od powstania komórki do jej podziału na komórki potomne. Obejmuje interfazę oraz fazę M.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

29. Czym jest apoptoza?

    To genetycznie zaprogramowany, kontrolowany proces śmierci komórki. U organizmów wielokomórkowych jest elementem prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

30. Czy między mejozą I a mejozą II zachodzi replikacja DNA?

    Nie. Replikacja DNA zachodzi tylko raz, przed rozpoczęciem mejozy I.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

31. Co powstaje w wyniku mejozy u zwierząt, a co u roślin?

    U zwierząt mejoza uczestniczy w wytwarzaniu gamet, a u roślin prowadzi do powstawania zarodników.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

32. Co obejmuje faza M cyklu komórkowego?

    Kariokinezę, czyli podział jądra komórkowego, oraz cytokinezę, czyli podział cytoplazmy prowadzący do rozdzielenia komórek potomnych.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

33. Co może się stać, gdy mikrotubule wrzeciona podziałowego nie mogą się skracać?

    Chromatydy siostrzane (w mitozie i mejozie II) lub chromosomy homologiczne (w mejozie I) nie mogą prawidłowo przemieścić się do przeciwnych biegunów komórki, przez co ich rozdział zostaje zaburzony.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

34. Co dzieje się w telofazie mitozy?

    Chromosomy ulegają dekondensacji, odtwarzają się otoczki jądrowe i jąderka, zanika wrzeciono podziałowe. Zwykle rozpoczyna się lub trwa cytokineza.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

35. Co dzieje się w telofazie I mejozy?

    Chromosomy docierają do biegunów, mogą częściowo ulec dekondensacji i zachodzi cytokineza. Powstają dwie komórki haploidalne, których chromosomy nadal składają się z dwóch chromatyd.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

36. Co dzieje się w profazie mitozy?

    Chromatyna ulega kondensacji, przez co uwidaczniają się chromosomy. Zanika otoczka jądrowa i jąderko oraz rozpoczyna się tworzenie wrzeciona podziałowego.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

37. Co dzieje się w profazie I mejozy?

    Chromatyna ulega kondensacji, przez co uwidaczniają się chromosomy. Chromosomy homologiczne tworzą pary, czyli biwalenty. Może zachodzić crossing-over. Zanika otoczka jądrowa i jąderko oraz rozpoczyna się tworzenie wrzeciona podziałowego.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

38. Co dzieje się w metafazie mitozy?

    Chromosomy (a nie pary chromosomów homologicznych!), ustawiają się w płaszczyźnie równikowej komórki i są związane z mikrotubulami wrzeciona podziałowego.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

39. Co dzieje się w metafazie II mejozy?

    Chromosomy ustawiają się pojedynczo w płaszczyźnie równikowej komórki.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

40. Co dzieje się w metafazie I mejozy?

    Biwalenty ustawiają się w płaszczyźnie równikowej komórki. Ułożenie poszczególnych par chromosomów homologicznych względem biegunów jest losowe.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

41. Co dzieje się w fazie S cyklu komórkowego?

    Zachodzi replikacja DNA oraz synteza białek histonowych. Ilość DNA w komórce zwiększa się dwukrotnie.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

42. Co dzieje się w fazie G2 cyklu komórkowego?

    Komórka przygotowuje się do podziału, m.in. intensywnie syntetyzuje białka (tubulina) potrzebne do utworzenia mikrotubul wrzeciona podziałowego.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

43. Co dzieje się w fazie G1 cyklu komórkowego?

    Komórka zwiększa swoje rozmiary i intensywnie syntetyzuje białka, m.in. enzymy potrzebne do replikacji DNA.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

44. Co dzieje się w anafazie mitozy?

    Chromatydy siostrzane rozdzielają się i są przemieszczane do przeciwnych biegunów komórki dzięki skracaniu włókien wrzeciona podziałowego.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

45. Co dzieje się w anafazie II mejozy?

    Centromery dzielą się, a chromatydy siostrzane rozdzielają się i przemieszczają do przeciwnych biegunów komórki.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

46. Co dzieje się w anafazie I mejozy?

    Do przeciwnych biegunów komórki rozchodzą się całe chromosomy homologiczne. Centromery nie dzielą się, dlatego chromatydy siostrzane pozostają połączone.

    Anatomia Matury · Cykl życia komórki - podziały komórkowe

47. Czy fiszek będzie więcej?

    Tak. Zaczynamy od działu Komórka i dokładamy kolejne sukcesywnie, więc zbiór będzie rósł. Zaglądaj tu co jakiś czas. Jeśli masz dostęp do kursu, możesz tworzyć też własne fiszki - widoczne tylko dla Ciebie.

    Anatomia Matury

48. Czym jest komórka?

    Najmniejszą strukturalną i funkcjonalną jednostką organizmów żywych, zdolną do przeprowadzania podstawowych procesów życiowych.

    Anatomia Matury · Komórka

Fiszki są dostępne bez logowania. Z dostępem do kursu „Setka z biologii” możesz dodawać własne fiszki (widzisz je tylko Ty) i ulubione. Zaloguj się Zobacz, co jeszcze daje Setka z biologii